Wikiternative
The Alternative Source. Pre translated articles that can give you extra information about a given subject

Post info:

Chanoeka

Hanukkah ( / h ɑː n ə k ə / HAH- nə-kə ; Hebreeuws : חֲנֻכָּה khanuká , Tiberian : khanuká , meestal gespeld חנוכה , uitgesproken als [χanuka] in het modern Hebreeuws , [χanukə] of [χanikə] in het Jiddisch ; transliteratie ook geromaniseerd als Chanukah of Ḥanukah ) is een Joodse feestdag ter herdenking van de herinwijding van de Heilige Tempel (de Tweede Tempel ) in Jeruzalem ten tijde van de Maccabische Opstand tegen het Seleucidische Rijk . Hanukkah wordt acht nachten en dagen geobserveerd, beginnend op de 25e dag van Kislev volgens de Hebreeuwse kalender , die op elk moment kan plaatsvinden van eind november tot eind december in de Gregoriaanse kalender . Het is ook bekend als het Lichtfestival en het Feest van Toewijding .

Het festival wordt waargenomen door de kaarsen van een kandelaber aan te steken met negen takken, een Hanukkah-menora (of Hanukkiah) genoemd. De ene tak wordt meestal boven of onder de andere geplaatst en de kaars wordt gebruikt om de andere acht kaarsen aan te steken. Deze unieke kaars wordt de Sjamasj genoemd ( Hebreeuws : שמש , “begeleider”). Elke avond wordt er een extra kaars aangestoken door de sjamasj totdat alle acht kaarsen samen oplichten op de laatste avond van de vakantie. [1] Andere Hanukkah-festiviteiten omvatten het spelen van dreidel en het eten van op olie gebaseerd voedsel zoals donuts en latkes . Sinds de jaren 1970 heeft de wereldwijde Chabad Hasidic- beweging openbare menorah-verlichting geïnitieerd in openbare plaatsen in veel landen. [2]

Inhoud

  • 1 Etymologie
    • 1.1 Alternatieve spelling
  • 2 Historische bronnen
    • 2.1 Makkabeeën, Misjna en Talmoed
    • 2.2 Verhaal van Josephus
    • 2.3 Andere oude bronnen
  • 3 verhaal
    • 3.1 Achtergrond
    • 3.2 Traditioneel beeld
    • 3.3 Academische bronnen
    • 3.4 Tijdlijn
    • 3.5 Battles of the Maccabean Revolt
    • 3.6 Personages en helden
  • 4 rituelen
    • 4.1 Aansteken van de Hanukkah-lampen
    • 4.2 Kaarsverlichtingstijd
    • 4.3 Zegeningen over de kaarsen
      • 4.3.1 Zegen voor het aansteken van de kaarsen
      • 4.3.2 Zegen voor de wonderen van Hanukkah
      • 4.3.3 Hanerot Halalu
    • 4.4 Maoz Tzur
    • 4.5 Andere gebruiken
    • 4.6 Speciale toevoegingen aan dagelijkse gebeden
    • 4.7 Zot Hanukkah
    • 4.8 Andere gerelateerde wetten en gebruiken
  • 5 Douane
    • 5.1 Muziek
    • 5.2 Voedingsmiddelen
    • 5.3 Dreidel
    • 5.4 Hanukkah-gelt
    • 5.5 Hanukkah in het Witte Huis
  • 6 datums
  • 7 Symbolisch belang
  • 8 Galerij
  • 9 Zie ook
  • 10 referenties
  • 11 Verder lezen
  • 12 Externe links

Etymologie

De naam “Hanukkah” is afgeleid van het Hebreeuwse werkwoord ” חנך “, wat “toewijden” betekent. Op Hanukkah hebben de Macabeische Joden de controle over Jeruzalem herwonnen en de tempel opnieuw gewijd. [3] [4] Er zijn veel homiletische verklaringen gegeven voor de naam: [5]

  • De naam kan worden opgesplitst in חנו כ”ה , “[zij] rustten [op de] vijfentwintigste”, verwijzend naar het feit dat de Joden stopten met vechten op de 25e dag van Kislev , de dag waarop de vakantie begint. [6]
  • חנוכה (Hanukkah) is ook het Hebreeuwse acroniem voor ח נ רות ו הלכה כ בית ה לל – “Acht kaarsen, en de halakha is als het huis van Hillel”. Dit is een verwijzing naar het meningsverschil tussen twee rabbijnse stromingen – het Huis van Hillel en het Huis van Shammai – over de juiste volgorde waarin de Chanoeka-vlammen moeten worden aangestoken. Shammai meende dat acht kaarsen op de eerste nacht zouden worden aangestoken, zeven op de tweede nacht, en zo verder tot een op de laatste nacht (omdat het wonder op de eerste dag het grootst was). Hillel pleitte ervoor om met één kaars te beginnen en elke nacht een extra aan te steken, tot acht uur op de achtste nacht (omdat het wonder elke dag in grootheid groeide). De Joodse wet keurde de positie van Hillel goed. [7]

Alternatieve spelling

Spellingsvariaties door transliteratie van Hebreeuwse Chet Nun Vav Kaf Hey

In het Hebreeuws is het woord Hanukkah geschreven חֲנֻכָּה of חנוכה ( Ḥănukkāh ). Het wordt meestal getranscribeerd naar het Engels als Chanoeka of Hanukkah , het laatste omdat het geluid vertegenwoordigd door “CH” ( [ χ ] , vergelijkbaar met de Schotse uitspraak van ” loch “) niet in de Engelse taal is. Verder wordt de letter ” ḥet ” ( ח ), de eerste letter in de Hebreeuwse spelling, in het moderne Hebreeuws ( stemloos uvular fricatief ) anders uitgesproken in het klassiek Hebreeuws ( stemloos faryngaal fricatief [ ħ ] ) en geen van beide geluiden is ondubbelzinnig representeerbaar in de Engelse spelling. Bovendien is de ‘kaf’-medeklinker gematigd in klassiek (maar niet modern) Hebreeuws. Het aanpassen van de klassieke Hebreeuwse uitspraak met de gemineerde en faryngale Ḥeth kan leiden tot de spelling “Hanukkah”; terwijl het aanpassen van de moderne Hebreeuwse uitspraak zonder gemineralisatie en uvulaire Ḥeth leidt tot de spelling ” Chanoeka “. [ nodig citaat ]

Historische bronnen

Makkabeeën, Misjna en Talmoed

Zie ook: Mishnah § Omissies

Het verhaal van Hanukkah wordt bewaard in de boeken van de Eerste en Tweede Makkabeeën , die in detail de herinwijding van de Tempel in Jeruzalem en de verlichting van de menora beschrijven . Deze boeken maken geen deel uit van de Tenach (Hebreeuwse Bijbel) die uit de Palestijnse canon kwam; ze maakten echter deel uit van de Alexandrijnse canon, die ook de Septuagint wordt genoemd (soms afgekort tot LXX). [8] Beide boeken zijn opgenomen in het Oude Testament dat wordt gebruikt door de katholieke en orthodoxe kerken [9], aangezien deze kerken de boeken deuterocanoniek vinden. Ze zijn niet opgenomen in de oudtestamentische boeken in de meeste protestantse bijbels, aangezien de meeste protestanten de boeken als apocrief beschouwen. Meerdere verwijzingen naar Hanukkah worden ook gemaakt in de Mishna (Bikkurim 1: 6, Rosh HaShanah 1: 3, Taanit 2:10, Megillah 3: 4 en 3: 6, Moed Katan 3: 9 en Bava Kama 6: 6), hoewel specifieke wetten niet worden beschreven. Het wonder van de eendagslevering van olie die op miraculeuze wijze acht dagen duurt, wordt voor het eerst beschreven in de Talmoed , toegewijd aan het schrijven van ongeveer 600 jaar na de gebeurtenissen beschreven in de boeken van Maccabees. [10]

Rav Nissim Gaon postuleert in zijn Hakdamah Le’mafteach Hatalmud dat informatie over de vakantie zo gewoon was dat de Misjna het niet nodig vond om het uit te leggen. Een hedendaagse geleerde Reuvein Margolies suggereert dat toen de Misjna werd geredigeerd na de opstand van Bar Kochba , de redacteuren terughoudend waren om expliciete bespreking op te nemen van een feestdag die een andere relatief recente opstand tegen een buitenlandse heerser viert, uit angst om de Romeinen tegen te werken. [11]

Hanukkah lamp opgegraven nabij Jeruzalem rond 1900

De Gemara ( Talmoed ), in tractate Shabbat, pagina 21b, richt zich op Shabbat-kaarsen en beweegt naar Hanukkah-kaarsen en zegt dat nadat de krachten van Antiochus IV uit de Tempel waren verdreven, de Maccabees ontdekten dat bijna alle rituele olijfolie zijn ontheiligd. Ze vonden slechts een enkele container die nog steeds was verzegeld door de Hogepriester , met genoeg olie om de menora in de Tempel een dag lang verlicht te houden. Ze gebruikten dit, maar het brandde acht dagen lang (de tijd die het kostte om nieuwe olie te laten persen en klaar te maken). [12]

De Talmud presenteert drie opties: [13]

  1. De wet vereist slechts één licht per nacht per huishouden,
  2. Een betere oefening is om elke nacht één licht voor elk lid van het huishouden aan te steken
  3. De meest geprefereerde praktijk is om het aantal lichten elke nacht te variëren.

Behalve in tijden van gevaar moesten de lichten buiten de deur worden geplaatst, aan de andere kant van de mezuza , of in het raam dat zich het dichtst bij de straat bevond . Rashi zegt in een brief aan Sjabbat 21b dat het hun doel is om het wonder bekend te maken. De zegeningen voor Hanukkah-lichten worden besproken in traktaat Succah, p. 46a. [14]

Verhaal van Josephus

De Joodse historicus Titus Flavius ​​Josephus vertelt in zijn boek, de Joodse Oudheden XII, hoe de zegevierende Judas Maccabeus royale jaarlijkse achtdaagse festiviteiten eiste nadat hij de tempel in Jeruzalem had herbenoemd die was ontwijd door Antiochus IV Epiphanes . [15] Josephus zegt niet dat het festival Hanukkah werd genoemd, maar eerder het “Lichtfestival”:

“Nu vierde Judas het feest van het herstel van de offeranden van de tempel gedurende acht dagen, en liet geen genotsmiddelen daarop achter, maar hij feestte hen op zeer rijke en prachtige offers, en hij eerde God en verrukte hen door hymnes en psalmen. Nee, ze waren zo blij met de heropleving van hun gebruiken, toen ze na een lange pauze plotseling de vrijheid van hun aanbidding herwonnen hadden, dat ze er een wet voor hun nageslacht van maakten, dat ze een feest moesten houden vanwege het herstel van hun tempelaanbidding gedurende acht dagen, en vanaf die tijd vieren we dit feest en noemen het Lichten. “” Ik veronderstel dat de reden was dat deze vrijheid buiten onze verwachtingen aan ons verscheen, en dat van daar was de naam die aan dat feest werd gegeven, Judas herbouwde ook de muren rondom de stad en stak torens van grote hoogte op tegen de invallen van vijanden en plaatste wachters daarin.Hij versterkte ook de stad Bethsura , zodat het als een citadel kon dienen a versterk elke nood die van onze vijanden zou kunnen komen. ” [16]

Andere oude bronnen

Het verhaal van Hanukkah wordt vermeld in het boek van 1 Maccabees en 2 Maccabees . De acht dagen durende hertoewijzing van de tempel wordt beschreven in 1 Maccabees 4: 36-4: 59 , hoewel de naam van het festival en het wonder van de lichten hier niet verschijnen. Een verhaal vergelijkbaar in karakter, en duidelijk ouder in datum, is degene waarnaar wordt verwezen in 2 Maccabees 1: 18-1: 36 volgens welke het relighting van het altaarvuur ​​door Nehemia het gevolg was van een wonder dat plaatsvond op de 25e van Kislev en die lijkt te zijn gegeven als de reden voor de selectie van dezelfde datum voor de herinwijding van het altaar door Judah Maccabee. [ nodig citaat ] Het bovenstaande account in 1 Maccabees 4, evenals 2 Maccabees 1: 9 portretteert het feest als een vertraagde observatie van het acht dagen durende Loofhuttenfeest ( Soekot ) “, zo verklaart 2 Maccabees 10: 6 de lengte van het feest als “op de manier van het Loofhuttenfeest”.

Een andere bron is de Megillat Antiochus . Dit werk (ook bekend als “Megillat Benei Ḥashmonai”, “Megillat Hanukkah”, of “Megillat Yevanit”) is bestaand in zowel de Aramese als de Hebreeuwse taal; de Hebreeuwse versie is een letterlijke vertaling van het Aramese origineel. Recente wetenschap dateert van ergens tussen de 2e en de 5e eeuw, waarschijnlijk in de 2e eeuw, [17] met de Hebreeuwse datering uit de 7e eeuw. [18] Het werd voor het eerst gepubliceerd in Mantua in 1557. Saadia Gaon , die het vertaalde naar het Arabisch in de 9e eeuw, schreef het toe aan de oudsten van de School van Shammai en de School van Hillel . [19] De Hebreeuwse tekst met een Engelse vertaling is te vinden in de Siddoer van Philip Birnbaum .

De rol van Antiochus eindigt met de volgende woorden:

… Daarna gingen de zonen van Israël naar de tempel en herbouwden haar poorten en reinigden de tempel van de dode lichamen en de verontreiniging. En zij zochten zuivere olijfolie om de lampen daarmee aan te steken, maar konden er geen vinden, behalve één kom die was verzegeld met de zegelring van de Hogepriester uit de tijd van Samuël de profeet en zij wisten dat het zuiver was. Er was [genoeg olie] om [de lampen daarmee] voor één dag te laten branden, maar de God van de hemel wiens naam daar woont, heeft daarin zijn zegening gelegd en zij konden acht dagen ervan aansteken. Daarom sloten de zonen van Ḥashmonai dit verbond en namen een plechtige gelofte af, zij en de zonen van Israël, allemaal, om onder de zonen van Israël te publiceren [tot het einde] dat zij deze acht dagen van vreugde zouden mogen vieren en eer, als de dagen van de feesten geschreven in [het boek van] de Wet; [zelfs] om in hen te steken om degenen die na hen komen bekend te maken dat hun God voor hen redding uit de hemel heeft bewerkstelligd. In hen is het niet toegestaan ​​om te rouwen, noch om een ​​vasten (op die dagen) te declareren, en iedereen die een gelofte heeft om te presteren, laat hem het uitvoeren.

Sectie uit de Aramese Rol van Antiochus in Babylonische supralinear interpunctie , met een Arabische vertaling

Oorspronkelijke taal (Aramees):

בָּתַר דְּנָּא עָלוּ בְּנֵי יִשְׂרָאֵל לְבֵית מַקְדְּשָׁא וּבְנוֹ תַּרְעַיָּא וְדַכִּיאוּ בֵּית מַקְדְּשָׁא מִן קְטִילַיָּא וּמִן סְאוֹבֲתָא. וּבעוֹ מִשְׁחָא דְּזֵיתָא דָּכְיָא לְאַדְלָקָא בּוֹצִנַיָּא וְלָא אַשְׁכַּחוּ אֵלָא צְלוֹחִית חֲדָא דַּהֲוָת חֲתִימָא בְּעִזְקָת כָּהֲנָא רַבָּא מִיּוֹמֵי שְׁמוּאֵל נְבִיָּא וִיַדְעוּ דְּהִיא דָּכְיָא. בְּאַדְלָקוּת יוֹמָא חֲדָא הֲוָה בַּהּ וַאֲלָה שְׁמַיָּא דִּי שַׁכֵין שְׁמֵיהּ תַּמָּן יְהַב בַּהּ בִּרְכְּתָא וְאַדְלִיקוּ מִנַּהּ תְּמָנְיָא יוֹמִין. עַל כֵּן קַיִּימוּ בְּנֵי חַשְׁמוּנַּאי הָדֵין קְיָימָא וַאֲסַרוּ הָדֵין אֲסָּרָא אִנּוּן וּבְנֵי יִשְׂרָאֵל כּוּלְּהוֹן. לְהוֹדָעָא לִבְנֵי יִשְׂרָאֵל לְמֶעֲבַד הָדֵין תְּמָנְיָא יוֹמִין חַדְוָא וִיקָר כְּיּוֹמֵי מוֹעֲדַיָּא דִּכְתִיבִין בְּאוֹרָיְתָא לְאַדְלָקָא בְּהוֹן לְהוֹדָעָא לְמַן דְּיֵּיתֵי מִבַּתְרֵיהוֹן אֲרֵי עֲבַד לְהוֹן אֱלָהֲהוֹן פּוּרְקָנָא מִן שְׁמַיָּא. בְּהוֹן לָא לְמִסְפַּד וְלָא לְמִגְזַר צוֹמָא וְכָל דִּיהֵי עֲלוֹהִי נִדְרָא יְשַׁלְּמִנֵּיהּ

[20]

In de christelijke Griekse Geschriften zegt Johannes 10: 22-23 dat Jezus tijdens Salomon’s Porch in de Tempel van Jeruzalem wandelde tijdens “het feest der toewijding en het was winter.” De Griekse term die wordt gebruikt is “de vernieuwingen” (Greek ta engkainia τὰ ἐγκαίνια). [21] Het Hebreeuwse woord voor “toewijding” is Hanukkah. Het Aramese Nieuwe Testament gebruikt het Aramese woord Khawdata (een close synoniem), wat letterlijk ‘vernieuwing’ of ‘nieuw maken’ betekent. [22] Josephus noemt het festival “lichten”. [23]

Verhaal

Achtergrond

Meer informatie: Coele-Syrië

Een model van Jeruzalem tijdens de Tweede Tempelperiode

Judea was tot 200 v.Chr. Een onderdeel van het Ptolemeïsche koninkrijk van Egypte toen koning Antiochus III de Grote van Syrië koning Ptolemaeus V Epiphanes van Egypte versloeg in de Slag om Panium . Judea werd toen een deel van het Seleucidische rijk van Syrië. [24] Koning Antiochus III de Grote die zijn nieuwe joodse onderdanen wilde verzoenen, garandeerde hun recht op ‘leven volgens hun voorouderlijke gebruiken’ en hun religie in de tempel van Jeruzalem te blijven uitoefenen. [25] Echter, in 175 vGT, viel Antiochus IV Epiphanes , de zoon van Antiochus III, Judea binnen, op verzoek van de zonen van Tobias. [26] De Tobiaden , die de Hellenizing Joodse factie in Jeruzalem leidden, werden rond 170 vGT naar Syrië verdreven toen de hogepriester Onias en zijn pro-Egyptische factie de macht van hen afwierpen. De verbannen Tobiaden lobbyden Antiochus IV Epifanes om Jeruzalem te heroveren. Zoals Flavius ​​Josephus vertelt:

De koning was daartoe van tevoren afgezet, gehoorzaamde hen en kwam met een groot leger op de Joden af ​​en nam met geweld hun stad in, en doodde een grote menigte van hen die Ptolemaeus begunstigden, en stuurde zijn soldaten uit om hen zonder genade te plunderen. Hij verwende ook de tempel en maakte een einde aan de voortdurende praktijk van het aanbieden van een dagelijks offer van verzoening gedurende drie jaar en zes maanden.

– The Jewish War [27]

Traditionele weergave

Hogepriester die olie over de menora, Joodse nieuwjaarskaart gieten

Toen de Tweede Tempel in Jeruzalem werd geplunderd en de diensten stopten, werd het Jodendom verboden. In 167 v.Chr. Heeft Antiochus een altaar besteld om Zeus in de tempel te laten oprichten. Hij verbood brit milah (besnijdenis) en beval varkens om te worden geofferd aan het altaar van de tempel. [28]

Antiochus ‘acties veroorzaakten een grootschalige opstand . Mattathias (Mattityahu), een Joodse priester , en zijn vijf zonen Jochanan , Simeon , Eleazar , Jonathan en Juda leidden een opstand tegen Antiochus. Het begon met het eerst vermoorden van Mattathias, een Jood die wilde voldoen aan het bevel van Antiochus om te offeren aan Zeus, en vervolgens een Griekse ambtenaar die het bevel van de regering moest afdwingen (1 Mac.2, 24-25 [29] ). Juda werd bekend als Yehuda HaMakabi (“Judah the Hammer”). Tegen 166 vGT was Mattathias gestorven en Juda nam zijn plaats in als leider. Tegen 165 vGT was de Joodse opstand tegen de Seleucidische monarchie succesvol. De tempel werd bevrijd en opnieuw ingewijd. Het festival van Hanukkah werd ingesteld om deze gebeurtenis te vieren. [30] Juda beval de tempel te reinigen, een nieuw altaar te bouwen in plaats van de vervuilde en nieuwe heilige vaten te maken. Volgens de Talmoed was onvervalste en onbesmet zuivere olijfolie met het zegel van de Kohen Gadol (hogepriester) nodig voor de menorah in de tempel, die elke nacht gedurende de nacht moest branden. Het verhaal gaat dat er één fles werd gevonden met slechts voldoende olie om een ​​dag te branden, maar het brandde acht dagen lang, de tijd die nodig was om een ​​verse voorraad koosjer olie voor de menora te bereiden. Een achtdaags festival werd door de Joodse wijzen afgekondigd om dit wonder te herdenken. [31]

De versie van het verhaal in 1 Makkabeeën stelt dat een achtdaagse viering van liederen en offers werd verkondigd na hernieuwde toewijding van het altaar, en maakt geen specifieke vermelding van het wonder van de olie. [32]

Academische bronnen

US Marine personeel steekt kaarsen aan op Hanukkah

Sommige moderne geleerden beweren dat de koning tussenbeide kwam in een interne burgeroorlog tussen de Maccaanse Joden en de Hellenistische Joden in Jeruzalem. [33] [34] [35] [36]

Deze streden hevig over wie de Hogepriester zou zijn, met traditionalisten met Hebreeuwse / Aramese namen als Onias die met Hellenizing High Priests in discussie gingen met Griekse namen als Jason en Menelaüs . [37] Met name de Hellenistische hervormingen van Jason zouden een beslissende factor blijken te zijn die zou leiden tot uiteindelijk conflict in de gelederen van het Jodendom. [38] Andere auteurs wijzen op mogelijke sociaal-economische redenen naast de religieuze redenen achter de burgeroorlog. [39]

Wat begon in veel opzichten toen een burgeroorlog escaleerde toen het Hellenistische koninkrijk Syrië de zijde legde met de Helleniserende Joden in hun conflict met de traditionalisten. [40] Toen het conflict escaleerde, nam Antiochus de kant van Hellenizers door de godsdienstige praktijken te verbieden die traditionalists rond had verzameld. Dit zou kunnen verklaren waarom de koning, in een totaal vertrek van Seleucid in alle andere plaatsen en tijden, de traditionele religie verbood. [41]

Het wonder van de olie wordt algemeen beschouwd als een legende en de authenticiteit ervan is sinds de middeleeuwen in twijfel getrokken. [42] Echter, gezien de beroemde vraag die rabbi Josef Karo stelde over waarom Chanoeka acht dagen wordt gevierd, toen het wonder slechts zeven dagen duurde (omdat er voor één dag genoeg olie was) [43] , was het duidelijk dat hij het geloofde was een historische gebeurtenis. Dit geloof is door het grootste deel van het orthodoxe jodendom overgenomen, net zoals Rabbi Karo’s Sjoelchan Aroe een hoofdcode van de Joodse wet is.

Tijdlijn

Verdere informatie: Tweede Tempelperiode

Hasmonean Kingdom , 143 BCE

Tombs of the Maccabees, Modi’in , Israel
  • 198 vGT: legers van de Seleucide koning Antiochus III (Antiochus de Grote) verdrijven Ptolemaeus V uit Judea en Samaria . [24]
  • 175 vGT: Antiochus IV (Epiphanes) stijgt de Seleucid-troon op. [44]
  • 168 BCE: Onder het bewind van Antiochus IV wordt de tweede Tempel geplunderd, worden Joden afgeslacht en is het Jodendom verboden. [45]
  • 167 BCE: Antiochus beveelt een altaar aan Zeus opgericht in de tempel. Mattathias en zijn vijf zonen John, Simon , Eleazar , Jonathan en Juda leiden een rebellie tegen Antiochus. Juda wordt bekend als Judah Maccabee (“Judah the Hammer”).
  • 166 BCE: Mattathias sterft en Juda neemt zijn plaats in als leider. Het Hasmonean-joodse koninkrijk begint; Het duurt tot 63 BCE.
  • 165 BCE: De Joodse opstand tegen de Seleucidische monarchie is succesvol in het heroveren van de Tempel, die is bevrijd en opnieuw is ingewijd (Hanukkah).
  • 142 BCE: Herstel van het Tweede Joodse Gemenebest . De Seleuciden erkennen de Joodse autonomie. De Seleucidische koningen hebben een formele overheersing, die de Hasmoneans erkend hebben. Dit opent een periode van bevolkingsgroei en religieuze, culturele en sociale ontwikkeling. Dit omvatte de verovering van de gebieden die nu worden bestreken door Transjordanië , Samaria , Galilea en Idumea (ook bekend als Edom ), en de gedwongen bekering van Idumeeërs tot de Joodse religie, inclusief besnijdenis. [46]
  • 139 BCE: De Romeinse Senaat erkent de Joodse autonomie. [47]
  • 134 BCE: Antiochus VII Sidetes belegert Jeruzalem . De Joden onder John Hyrcanus worden Seleucid-vazallen maar behouden religieuze autonomie. [48]
  • 129 BCE: Antiochus VII sterft. [49] Het Hasmonean- joodse koninkrijk werpt de Syrische heerschappij volledig af
  • 96 vGT: begin van een achtjarige burgeroorlog tussen Sadducee- koning Alexander Yanai en de Farizeeën . [50]
  • 85-82 BCE: Consolidatie van het Koninkrijk op het grondgebied ten oosten van de rivier de Jordaan . [51]
  • 63 v.Chr .: Het Hasmonean-joodse koninkrijk komt ten einde door een rivaliteit tussen de broers Aristobulus II en Hyrcanus II , die allebei een beroep doen op de Romeinse Republiek om in te grijpen en de machtsstrijd namens hen te regelen. De Romeinse generaal Gnaeus Pompeius Magnus (Pompeius de Grote) wordt naar het gebied gestuurd. 12 duizend Joden worden afgeslacht tijdens de Romeinse belegering van Jeruzalem . De Priesters van de Tempel worden neergeslagen op het Altaar. Rome annexeert Judea. [52]

Battles of the Maccabean Revolt

Hoofdartikel: Maccabean Revolt

Maccabees op de Knesset Menorah

Geselecteerde veldslagen tussen de Maccabees en de Seleucid Syrische Grieken:

  • Slag om Adasa ( Judas Maccabeus leidt de Joden naar de overwinning tegen de krachten van Nicanor.)
  • Slag bij Beth Horon (Judas Maccabeus verslaat de troepen van Seron.)
  • Slag bij Beth-Zacharia ( Elazar de Maccabee wordt gedood in de strijd.) Lysias heeft succes in de strijd tegen de Makkabeeën, maar staat hen tijdelijke vrijheid van aanbidding toe.)
  • Slag bij Beth Zur (Judas Maccabeus verslaat het leger van Lysias en herovert Jeruzalem).
  • Dathema (een Joods fort bewaard door Judas Maccabeus.)
  • Slag om Elasa (Judas Maccabeus sterft in de strijd tegen het leger van koning Demetrius en Bacchides, hij wordt opgevolgd door Jonathan Maccabaeus en Simon Maccabaeus die de Joden blijven leiden in de strijd.)
  • Slag om Emmaus (Judas Maccabeus bestrijdt de krachten van Lysias en Georgias ).
  • Slag bij Wadi Haramia

Personages en helden

Hoofdartikel: Maccabees

De triomf van Judas Maccabeus , Rubens
  • Matityahu de Hogepriester , ook wel Mattathias en Mattathias ben Johanan genoemd. Matityahu was een joodse hogepriester die samen met zijn vijf zonen een centrale rol speelde in het verhaal van Hanukkah. [53]
  • Juda de Maccabee , ook wel aangeduid als Judas Maccabeus en Y’hudhah HaMakabi. Juda was de oudste zoon van Matityahu en wordt geprezen als een van de grootste strijders in de Joodse geschiedenis naast Joshua , Gideon en David . [54]
  • Eleazar de Maccabee , ook aangeduid als Eleazar Avaran, Eleazar Maccabeus en Eleazar Hachorani / Choran.
  • Simon de Maccabee , ook wel Simon Maccabeus en Simon Thassi genoemd.
  • Johanan de Maccabee , ook wel Johanan Maccabeus en John Gaddi genoemd.
  • Jonathan de Maccabee , ook wel Jonathan Apphus genoemd.
  • Antiochus IV Epiphanes . Seleucidische keizer die de regio bestuurt gedurende deze periode.
  • Judith . Geprezen om haar heldenmoed in de moord op Holofernes . [55] [56]
  • Hannah en haar zeven zonen . Gearresteerd, gemarteld en één voor één vermoord door Antiochus IV Epiphanes omdat hij weigerde te buigen voor een idool. [57]

Rituals

Chanoeka Menorah tegenover het nazi-gebouw in december 1932 in Berlijn.

Openbare Chanoeka menorah in Nicosia , Cyprus

Hanukkah gevierd in de Poolse Sejm , Warschau

Hanukkah wordt gevierd met een reeks rituelen die elke dag tijdens de 8-daagse vakantie worden uitgevoerd, sommige zijn familie-gebaseerd en andere gemeenschappelijke. Er zijn speciale toevoegingen aan de dagelijkse gebedsdienst en er wordt een gedeelte toegevoegd aan de zegening na de maaltijd . [58]

Hanukkah is geen “sabbatachtige” vakantie en er is geen verplichting om af te zien van activiteiten die op de sabbat verboden zijn , zoals gespecificeerd in de Shulkhan Arukh . [59] [60] Aanhangers gaan gewoon door, maar mogen vroeg vertrekken om thuis te zijn om de lichten aan te steken bij het vallen van de avond. Er is geen religieuze reden om scholen te sluiten, hoewel in Israël scholen vanaf de tweede dag voor de hele week Hanukkah sluiten. [61] [62] Veel families wisselen elke avond geschenken uit, zoals boeken of spelletjes, en ‘Hanukkah Gelt’ wordt vaak aan kinderen gegeven. Gefrituurd voedsel (zoals latkes ( aardappelpannenkoekjes ), gelei-donuts ( sufganiyot ) en Sefardische bimuelos ) worden gegeten om het belang van olie tijdens de viering van Hanukkah te herdenken. Sommigen hebben ook de gewoonte om zuivelproducten te eten om Judith te herinneren en hoe ze Holofernes overwon door hem kaas te geven, waardoor hij dorst had en hem wijn te drinken gaf. Toen Holofernes erg dronken werd, sneed Judith zijn hoofd af . [63]

Aansteken van de Hanukkah-lampen

Verdere informatie: Menorah (Hanukkah) en Miracle of the cruse of oil

Jongen voor een menorah

Hanukkah licht in het donker op

Elke nacht gedurende de vakantie van 8 dagen, brandt er een kaars of op olie gebaseerd licht. Als een universeel beoefende “verfraaiing” ( hiddur mitswa ) van de mitswa , wordt het aantal verlichte lichten elke nacht met één verhoogd. [64] Een extra licht dat sjamash wordt genoemd , wat ‘begeleider’ of ‘koster’ betekent, [65] wordt ook elke nacht verlicht en krijgt een andere locatie, meestal hoger, lager of aan de zijkant van de anderen. [66]

Onder Ashkenazim is de tendens dat elk mannelijk lid van het huishouden (en in veel gezinnen, ook meisjes) elke nacht een volledige reeks lichten aansteekt, [67] [68] terwijl onder Sefardiem het gangbare gebruik is om één set van verlichting voor het hele huishouden. [69]

Het doel van de shamash is om vast te houden aan het verbod, gespecificeerd in de Talmoed (Tractaat Shabbat 21b-23a), tegen het gebruik van de Hanukkah-lichten voor iets anders dan het publiceren en mediteren van het Hanukkah-wonder. Dit verschilt van sabbatkaarsen die bedoeld zijn voor verlichting en verlichting. Vandaar dat als iemand extra verlichting op Hanukkah nodig zou hebben, de sjamasj- kaars beschikbaar zou zijn en men zou het gebruik van de verboden lichten vermijden. Sommigen, vooral Ashkenazim, steken eerst de sjamasj- kaars aan en gebruiken deze dan om de anderen aan te steken. [70] Dus in totaal, inclusief de sjamasj , worden twee lichten verlicht op de eerste nacht, drie op de tweede enzovoort, eindigend met negen op de laatste nacht, voor een totaal van 44 (36, exclusief de sjamasj ). Het is sefardisch gebruik om de shamash niet eerst aan te steken en te gebruiken om de rest aan te steken. In plaats daarvan is de Sjamasj kaars de laatste die wordt aangestoken, en een andere kaars of een lucifer wordt gebruikt om alle kaarsen aan te steken. Sommige Chassidische Joden volgen deze Sefardische gewoonte ook. [71]

De lichten kunnen kaarsen of olielampen zijn. [70] Elektrische lampen worden soms gebruikt en zijn aanvaardbaar op plaatsen waar open vuur niet is toegestaan, zoals een ziekenhuiskamer of voor zeer ouderen en zieken; echter, degenen die toestaan ​​dat ze een zegen over elektrische lampen reciteren, laten het alleen toe als het gloeiend is en op batterijen werkt (een gloeilamp zou voor dit doel acceptabel zijn), terwijl een zegening misschien niet wordt gereciteerd boven een plug-in menorah of lamp. De meeste joodse huizen hebben een speciale kandelaar die wordt aangeduid als een Chanoekia (de moderne Israëlische term) of een menora (de traditionele naam, eenvoudigweg het Hebreeuws voor ‘lamp’). Veel gezinnen gebruiken een olielamp (traditioneel gevuld met olijfolie) voor Hanukkah. Zoals de kaars Chanukiah, heeft hij acht wieken aan het licht plus het extra shamash- licht. [72]

In de Verenigde Staten werd Hanukkah een zichtbaarder feest in de publieke sfeer vanaf de jaren 70 toen Rabbi Menachem M. Schneerson opriep tot publieke bewustwording en naleving van het festival en de verlichting van openbare menora aanmoedigde. [73] [74] [75] [76] Diane Ashton toegeschreven de toegenomen zichtbaarheid en heruitvinden van Hanukkah door sommige van de Amerikaanse joodse gemeenschap als een manier om aan te passen aan het Amerikaanse leven, opnieuw uitvinden van het festival in “de taal van het individualisme en persoonlijk geweten afgeleid van zowel het protestantisme als de Verlichting “. [77]

De reden voor de Chanoeka lichten is niet voor de “verlichting van het huis binnen”, maar eerder voor de “verlichting van het huis zonder”, zodat voorbijgangers het zouden moeten zien en herinnerd moeten worden aan het wonder van de vakantie (dwz dat de enige cruse van pure olie gevonden die genoeg olie vasthield om één nacht te verbranden en die eigenlijk acht nachten lang verbrand was). Dienovereenkomstig worden lampen opgesteld bij een prominent venster of bij de deur die naar de straat leidt. Het is gebruikelijk van sommige Asjkenazische Joden om een ​​aparte menora te hebben voor elk gezinslid (de gewoonten variëren), terwijl de meeste Sefardische Joden een voor het hele huishouden aansteken. Alleen wanneer er gevaar van antisemitische vervolging bestond , werden lampen verondersteld voor het publiek verborgen te blijven, zoals het geval was in Perzië onder het bestuur van de Zoroastriërs , of in delen van Europa voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. De meeste chassidegroepen steken echter lampen aan bij een binnendeuropening, niet noodzakelijk in het openbaar. Volgens deze traditie worden de lampen aan de tegenovergestelde kant van de mezoeza geplaatst , zodat wanneer iemand de deur passeert, hij wordt omringd door de heiligheid van de mitswot (de geboden ). [ nodig citaat ]

Over het algemeen zijn vrouwen vrijgesteld in Joodse wetgeving van tijdgebonden positieve geboden, hoewel de Talmoed vereist dat vrouwen zich bezighouden met de mitswa van het aansteken van Chanoeka kaarsen “want zij waren ook betrokken bij het wonder.” [78] [79]

Kaarsverlichtingstijd

Biala Rebbe steekt de menora aan

Hanukkah-lampen moeten meestal minstens een half uur branden nadat het donker is geworden. [80] De gewoonte van velen is om bij zonsondergang op te steken, hoewel de meeste chassidim later oplichten. [80] Veel chassidische rebbe’s lichten veel later op om te voldoen aan de verplichting om het wonder bekend te maken door de aanwezigheid van hun chassidim wanneer zij de lichten aansteken. [81]

Goedkope kleine waskaarsen die voor Hanukkah worden verkocht, branden ongeveer een half uur en moeten dus niet eerder dan ’s avonds worden aangestoken. [80] Vrijdagnacht presenteert echter een probleem. Aangezien kaarsen op Sjabbat zelf niet mogen worden verlicht, moeten de kaarsen vóór zonsondergang worden aangestoken. [80] Ze moeten echter verlicht blijven door de verlichting van de Shabbat-kaarsen. Daarom wordt de Hanukkah menorah eerst verlicht met grotere kaarsen dan gewoonlijk, [80] gevolgd door de Shabbat-kaarsen . Aan het einde van de Shabbat zijn er degenen die de Chanoeka-lichten aansteken voor Havdalah en degenen die Havdalah maken voordat de verlichting van Hanukkah oplicht. [82]

Als om welke reden dan ook bij zonsondergang of in de nacht het licht niet ontstond, dan moeten de lichten later ontstoken worden, zolang er mensen op straat zijn. [80] Later dan dat, zouden de lichten nog moeten worden ontstoken, maar de zegeningen zouden slechts moeten worden gereciteerd als er minstens iemand anders wakker in het huis is en aanwezig bij de verlichting van de lichten Hannukah. [83]

Zegeningen over de kaarsen

Zie ook: Lijst met Joodse gebeden en zegeningen Hanukkah

Typisch twee zegeningen ( brachot , enkelvoud: brachah ) worden tijdens dit achtdaagse festival gereciteerd tijdens het aansteken van de kaarsen. Op de eerste nacht wordt de shehecheyanu- zegen toegevoegd, wat in totaal drie zegeningen oplevert. [84]

De zegeningen worden gezegd voordat of nadat de kaarsen worden aangestoken afhankelijk van de traditie. Op de eerste nacht van Chanoeka wordt één licht (kaars of olie) aan de rechterkant van de menora aangestoken, de volgende nacht wordt een tweede licht links van de eerste geplaatst, maar het wordt eerst verlicht, enzovoort, vanaf kaarsen van rechts naar links plaatsen, maar ze van links naar rechts belichten gedurende de acht nachten. [85]

Zegen voor het aansteken van de kaarsen

[86] בָּרוּךְ אַתָּה ה ‘, אֱ-לֹהֵינוּ מֶלֶךְ הָעוֹלָם, אֲשֶׁר קִדְּשָׁנוּ בְּמִצְוֹתָיו, וְצִוָּנוּ לְהַדְלִיק נֵר חֲנֻכָּה.

Transliteratie: Barukh ata Adonai Eloheinu, melekh ha’olam, asher kid’shanu b’mitzvotav v’tzivanu l’hadlik ner shel Hanukkah.

Vertaling: “Gezegend bent u, L ONSTAAN onze God, Koning van het universum, Wie heeft ons geheiligd met Zijn geboden en heeft ons geboden de Chanoeka licht [s] te ontsteken.”

Zegen voor de wonderen van Chanoeka

[86] בָּרוּךְ אַתָּה ה ‘אֱ-לֹהֵינוּ מֶלֶךְ הָעוֹלָם, שֶׁעָשָׂה נִסִּים לַאֲבוֹתֵֽינוּ בַּיָּמִים הָהֵם בַּזְּמַן הַזֶּה.

Transliteratie: Barukh ata Adonai Eloheinu, melekh ha’olam, she’asa nisim la’avoteinu ba’yamim ha’heim ba’z’man ha’ze.

Vertaling: “Gezegend zijt u, HEER, onze God, Koning van het universum, Die in deze tijd wonderen verrichtte voor onze voorouders …”

Hanerot Halalu

Nadat de lichten ontstoken zijn, wordt de hymne Hanerot Halalu gereciteerd. Er zijn verschillende versies; de versie die hier wordt gepresenteerd, wordt in veel Ashkenazische gemeenschappen gereciteerd: [87]

Ashkenazi-versie:
Hebreeuws Transliteratie Engels
הנרות הללו אנו מדליקין על הנסים ועל הנפלאות ועל התשועות ועל המלחמות שעשית לאבותינו בימים ההם, בזמן הזה על ידי כהניך הקדושים. וכל שמונת ימי חנוכה הנרות הללו קודש הם, ואין לנו רשות להשתמש בהם אלא להאיר אותם בלבד כדי להודות ולהלל לשמך הגדול על נסיך ועל נפלאותיך ועל ישועותיך.
Hanneirot hallalu anu madlikin ‘al hannissim ve’al hanniflaot’ al hatteshu’ot ve’al hammilchamot she’asita laavoteinu bayyamim haheim, (u) bazzeman hazeh ‘al yedei kohanekha hakkedoshim. Vekhol-shemonat yemei Hanukkah hanneirot hallalu kodesh heim, ve-ein lanu reshut lehishtammesh baheim ella lir’otam bilvad kedei lehodot ul’halleil leshimcha haggadol ‘al nissekha ve’al nifleotekha ve’al yeshu’otekha.
We ontsteken deze lichten voor de wonderen en de wonderen, voor de verlossing en de veldslagen die jullie voor onze voorvaderen hebben gedaan, in die dagen in dit seizoen, door jullie heilige priesters . Gedurende alle acht dagen van Hanukkah zijn deze lichten heilig en het is ons niet toegestaan ​​om ze gewoon te gebruiken, behalve om ernaar te kijken om dank te zeggen en te prijzen voor Uw grote Naam voor Uw wonderen, Uw wonderen en Uw heil.

Maoz Tzur

Hoofdartikel: Ma’oz Tzur

In de Ashkenazi-traditie wordt elke avond na het aansteken van de kaarsen de hymne Ma’oz Tzur gezongen. Het lied bevat zes stanza’s. De eerste en laatste deal met algemene thema’s van goddelijke redding, en de middelste vier behandelen gebeurtenissen van vervolging in de Joodse geschiedenis , en prijzen God voor overleving ondanks deze tragedies ( de uittocht uit Egypte, de Babylonische ballingschap , het wonder van de vakantie van Purim , de Hasmonean overwinning), en een verlangen naar de dagen dat Judea eindelijk triomfeert over Rome . [88]

Het lied werd in de dertiende eeuw gecomponeerd door een dichter die alleen bekend was door de acrostichon die te vinden was in de eerste letters van de originele vijf coupletten van het lied: Mordechai. De bekende melodie is hoogstwaarschijnlijk een afleiding van een Duitse protestantse kerkhymne of een populair volkslied. [89]

Andere gewoonten

Na het aansteken van de kaarsen en Ma’oz Tzur is het zingen van andere Hanukkah-liederen gebruikelijk in veel Joodse huizen. Sommige Chassidische en Sefardische Joden reciteren Psalmen , zoals Psalmen 30 , Psalmen 67 en Psalmen 91 . In Noord-Amerika en in Israël is het gebruikelijk om cadeaus uit te wisselen of cadeaus voor kinderen te geven op dit moment. Bovendien moedigen veel gezinnen hun kinderen aan om tsjechaka (liefdadigheid) in plaats van cadeaus voor zichzelf te geven. [90] [91]

Speciale toevoegingen aan dagelijkse gebeden

“Wij danken U ook voor de wonderbaarlijke daden en voor de verlossing en voor de machtige daden en de reddingstochten die door U werden verricht, evenals voor de oorlogen die U voor onze voorouders in oude dagen in dit seizoen hebt gevoerd. Hasmonean Mattathias, zoon van Johanan de hogepriester, en zijn zonen, toen het ongerechtige Grieks-Syrische koninkrijk opstond tegen Uw volk Israël, om hen uw Torah te laten vergeten en hen af ​​te wijzen van de verordeningen van Uw wil, dan bent u in uw overvloedige genade rees voor hen op in de tijd van hun benauwdheid, smeekte hun zaak, voerde het oordeel uit, wreekte hun ongelijk, en leverde de sterken in de handen van de zwakken, de velen in de handen van weinigen, het onzuivere in de handen van de puur, de goddelozen in de handen van de rechtvaardigen en de onbeschaamde in de handen van hen die zich bezighouden met Uw Thora. Beiden tot Uzelf maakte een grote en heilige naam in Uw wereld, en tot Uw volk behaalde U een grote bevrijding en verlossing. Waarna uw ch ildren ging het heiligdom van Uw huis binnen, reinigde Uw tempel, reinigde Uw heiligdom, ontstak licht in Uw heilige voorhoven, en stelde deze acht dagen Hanukkah aan om uw heilige naam te danken en te loven. “

Vertaling van Al ha-Nissim [92]

Een toevoeging wordt gedaan aan de ” hoda’ah ” (dankzegging) zegening in de Amidah (driemaal-dagelijkse gebeden), genaamd Al ha-Nissim (“On / about the Miracles”). [93] Deze toevoeging verwijst naar de overwinning behaald over de Syriërs door de Hasmonean Mattathias en zijn zonen. [94] [95]

Hetzelfde gebed wordt toegevoegd aan de genade na de maaltijd. Bovendien worden de Hallel (lof) ( Psalmen 113 – Psalmen 118 ) gezongen tijdens elke ochtenddienst en worden de boetedoeningen van Tachanun weggelaten. [94] [96]

De Torah wordt elke dag gelezen in de shacharit ochtenddiensten in de synagoge , op de eerste dag beginnend met Numeri 6:22 (volgens sommige gebruiken, Numeri 7: 1 ), en de laatste dag eindigend met Numeri 8: 4 . Omdat Hanukkah acht dagen duurt, bevat het minstens één, en soms twee, joodse sabbatten (zaterdagen). De wekelijkse Thora-portie voor de eerste sabbat is bijna altijd Miketz en vertelt over Jozefs droom en zijn slavernij in Egypte . De Haftarah- lezing voor de eerste sabbat-chanoeka is Zacharia 2:14 – Zacharia 4: 7 . Wanneer er een tweede sabbat op Hanukkah is, is de Haftarah- lezing van 1Kings 7:40 – 1Kings 7:50 .

De Chanoeka menorah wordt ook dagelijks in de synagoge ontbrand, ’s nachts met de zegeningen en’ s morgens zonder de zegeningen. [97]

De menora wordt niet verlicht tijdens Sjabbat, maar eerder voorafgaand aan het begin van Sjabbat zoals hierboven beschreven en helemaal niet overdag. Tijdens de Middeleeuwen werd ” Megillat Antiochus ” in de Italiaanse synagogen op Hanukkah voorgelezen, net zoals het boek van Esther op Purim wordt voorgelezen. Het maakt nog steeds deel uit van de liturgie van de Jemenitische Joden . [18]

Zot Hanukkah

De laatste dag van Hanukkah staat bij sommigen bekend als Zot Hanukkah en door anderen als Chanukat HaMizbeach , uit het vers dat vandaag in de synagoge wordt gelezen Numeri 7:84 , Zot Hanukkat Hamizbe’ach : “Dit was de inwijding van het altaar”. Volgens de leringen van Kabbalah en Chassidisme is deze dag het laatste “zegel” van de Hoogvakantieseizoen van Yom Kippur en wordt het beschouwd als een tijd om berouw te hebben uit liefde voor God. In deze geest wensen veel chassidische joden elkaar Gmar chatimah tovah (“moge je voorgoed verzegeld worden”), een traditionele begroeting voor het Yom Kippur-seizoen. Er wordt in de chassidische en kabbalistische literatuur onderwezen dat deze dag bijzonder gunstig is voor de vervulling van gebeden. [98]

Andere gerelateerde wetten en gebruiken

Het is gebruikelijk dat vrouwen niet minstens een half uur branden van de kaarsen, en sommigen hebben de gewoonte om niet gedurende de hele tijd van branden te werken. Het is ook verboden om te vasten of te loven tijdens Hanukkah. [99]

Douane

Muziek

Hoofdartikel: Hanukkah-muziek

Radomsk Hasidic Ma’oz Tzur bladmuziek.

Een groot aantal liedjes is geschreven op Hanukkah-thema’s, misschien meer dan voor enige andere Joodse feestdag. Enkele van de bekendste zijn ” Ma’oz Tzur ” (“Rock of Ages”), ” Latke’le Latke’le ” (Jiddisch lied over het koken van Latkes), ” Hanukkiah Li Yesh ” (“Ik heb een Chanoeka Menora”), ” Ocho Kandelikas “(” Acht kleine kaarsen “),” Kad Katan “(” A Small Jug “),” S’vivon Sov Sov Sov “(” Dreidel, Spin and Spin “),” Haneirot Halolu “(” Deze kaarsen die we light “),” Mi Yimalel “(” Who can Retell “) en” Ner Li, Ner Li “(” I have a Candle “). Tot de meest bekende liedjes in Engelstalige landen behoren ” Dreidel, Dreidel, Dreidel ” [100] en ” Oh Chanukah “. [101]

Onder de rebbe’s van de Hasjidische dynastie van Nadvorna is het gebruikelijk dat de rebbe viool speelt nadat de menora is verlicht. [102]

Penina Moise ’s Hannukah Hymn gepubliceerd in de 1842 Hymns geschreven voor het gebruik van Hebreeuwse congregaties was instrumentaal in het begin van de Amerikanisering van Hanukkah. [77] [103] [104]

Foods

Aardappel latke frituren in hete olijfolie .

Er is de gewoonte om voedsel te eten dat gebakken of gebakken is in olie (bij voorkeur olijfolie ) om het wonder van een kleine fles olie te herdenken, waarbij de Menora van de Tweede Tempel acht dagen lang in brand staat. [105] Traditioneel voedsel omvat aardappelpannekoeken , bekend als latkes in het Jiddisch , vooral onder Ashkenazische families. Sephardi, Poolse en Israëlische families eten jam-gevulde donuts ( Jiddisch : פאנטשקעס pontshkes ), bimuelos (beignets) en sufganiyot die gefrituurd zijn in olie. Hongaarse Joden eten kaaspannenkoeken die bekend staan ​​als “Latkes kaas”. [106]

Sufganiyot / donuts gevuld met aardbeigelei

Latkes zijn niet populair in Israël en zijn grotendeels vervangen door sufganiyot vanwege lokale economische factoren, gemak en de invloed van vakbonden. [107] Bakkerijen in Israël hebben veel nieuwe soorten vullingen gepopulariseerd voor sufganiyot naast de traditionele vulling met aardbeiengelei, waaronder chocoladeroom, vanillecrème, karamel, cappuccino en andere. [108] In de afgelopen jaren is de verkleinde, “mini” sufganiyot met de helft van de calorieën van de normale, 400 tot 600 calorieënversie populair geworden. [109]

Rabbijnse literatuur beschrijft ook een traditie van het eten van kaas en andere zuivelproducten tijdens Hanukkah. [110] Deze gewoonte, zoals hierboven vermeld, herdenkt de heldenmoed van Judith tijdens de Babylonische ballingschap van de Joden en herinnert ons eraan dat vrouwen ook een belangrijke rol speelden in de gebeurtenissen van Chanoeka. [111] Het deuterocanonieke boek Judith (Jehoeda of Jehudis in het Hebreeuws), dat geen deel uitmaakt van de Tenach , vermeldt dat Holofernes , een Assyrische generaal, het dorp Bethulia omsingeld had als onderdeel van zijn campagne om Judea te veroveren. Na intensieve gevechten werd de watervoorziening van de Joden afgesneden en de situatie werd wanhopig. Judith, een vrome weduwe, vertelde de stadsleiders dat ze een plan had om de stad te redden. Judith ging naar de Assyrische kampen en deed alsof hij zich overgaf. Ze ontmoette Holofernes, die werd getroffen door haar schoonheid. Ze ging met hem mee naar zijn tent, waar ze hem kaas en wijn bijdeed. Toen hij in een dronken slaap viel, onthoofde Judith hem en ontsnapte uit het kamp, ​​waarbij hij het afgehakte hoofd meenam (de onthoofding van Holofernes door Judith is van oudsher een populair thema in de kunst). Toen de soldaten van Holofernes zijn lijk vonden, werden ze overweldigd door angst; de Joden daarentegen waren aangemoedigd en lanceerden een succesvolle tegenaanval. De stad werd gered en de Assyriërs versloeg. [112]

Gebraden gans is van oudsher een traditioneel Hanukkah-gerecht bij Oost-Europese en Amerikaanse joden, hoewel het gebruik de laatste decennia is afgenomen. [113]

Dreidel

Hoofdartikel: Dreidel

Dreidels / tollen op een markt in Jeruzalem

Na het aansteken van de kaarsen is het gebruikelijk om de dreidel te bespelen (of te laten draaien). De dreidel, of sevivon in het Hebreeuws, is een vierzijdige tol waarmee kinderen spelen tijdens Hanukkah. Elke zijde is bedrukt met een Hebreeuwse letter die een afkorting is voor de Hebreeuwse woorden נס גדול היה שם ( N es G adol H aya S ham , “Een groot wonder gebeurde daar”), verwijzend naar het wonder van de olie die plaatsvond in de Beit Hamikdasj . Over dreidels verkocht in Israël, is de vierde zijde gegraveerd met de letter פ ( Pe ) , waarmee het acroniem נס גדול היה פה ( N es G adol H aya P o , “Een groot wonder is hier gebeurd”) wordt weergegeven, verwijzend naar het feit dat het wonder voltrok zich in het land Israël, hoewel dit een relatief recente innovatie is. Winkels in de wijken van Haredi verkopen ook de traditionele Shin dreidels omdat ze “daar” begrijpen om naar de Tempel te verwijzen en niet naar het hele land van Israël, en omdat de chassidische meesters betekenis toekennen aan de traditionele brieven. [114] [115]

Hanukkah gelt

Hoofdartikel: Hanukkah gelt

Chocolade gelt

Chanoeka-gelt ( Jiddisch voor “Chanoeka-geld”), in Israël bekend door de Hebreeuwse vertaling dmei Hanukkah , wordt vaak uitgedeeld aan kinderen tijdens het Hanukkah-feest. Het geven van Hanukkah-gelt draagt ​​ook bij aan de feestvreugde. Het bedrag is meestal in kleine munten, hoewel grootouders of familieleden grotere bedragen kunnen geven. De traditie van het geven van Chanoeka- gelt gaat terug op een al lang bestaande Oost-Europese gewoonte van kinderen die hun leraren in deze tijd van het jaar een kleine som geld presenteren als een blijk van dankbaarheid. Een minhag is voorstander van de vijfde nacht van Hanukkah voor het geven van Hanukkah-gelt. [116] In tegenstelling tot de andere nachten van Hanukkah valt de vijfde nooit op de Shabbat, dus nooit in strijd met het halachische bevel tegen het omgaan met geld op de Sjabbat . [117]

Hanukkah in het witte huis

Hoofdartikel: Hanukkah Party van het Witte Huis

President Harry S. Truman (links, teruggedraaid tot camera) in het Oval Office , ontving een Hanukkah Menora als een geschenk van de premier van Israël, David Ben-Gurion (midden). Aan de rechterkant is Abba Eban , de ambassadeur van Israël naar de Verenigde Staten.

De Verenigde Staten hebben een geschiedenis van het herkennen en vieren van Hanukkah op een aantal manieren. De vroegste Hanukkah-koppeling met het Witte Huis vond plaats in 1951 toen de Israëlische premier David Ben-Gurion de president van de Verenigde Staten, Harry Truman , een Chanoeka Menorah voorstelde. In 1979 nam president Jimmy Carter deel aan de eerste openbare Chanoeka-kaarsceremonieceremonie van de National Menorah, gehouden over het gazon van het Witte Huis. In 1989 toonde president George HW Bush een menora in het Witte Huis. In 1993 nodigde president Bill Clinton een groep schoolkinderen uit voor een kleine ceremonie naar het Oval Office. [118]

De United States Postal Service heeft verschillende postzegels met Hanukkah-thema’s uitgegeven . In 1996 publiceerde de US Postal Service (USPS) een 32 cent Hanukkah- stempel als een gezamenlijk probleem met Israël . [119] In 2004 na 8 jaar heruitgave van het ontwerp van de menora, de USPS uitgegeven een dreidel ontwerp voor de Hanukkah-stempel. Het dreidel-ontwerp werd gebruikt tot en met 2008. In 2009 werd een Hanukkah-zegel uitgegeven met een ontwerp met een foto van een menora met negen aangestoken kaarsen. [120]

In 2001 organiseerde president George W. Bush een officiële Chanoeka-receptie in het Witte Huis in combinatie met de kaarslichtceremonie en sindsdien is deze ceremonie een jaarlijkse traditie geworden, bijgewoond door Joodse leiders uit het hele land. [121] In 2008 koppelde George Bush de gelegenheid aan het geschenk van 1951 door die menora voor de ceremonie te gebruiken, met een kleinzoon van Ben-Gurion en een kleinzoon van Truman die de kaarsen aansteekt. [122]

In december 2014 werden twee Chanoeka-vieringen in het Witte Huis gehouden. Het Witte Huis gaf opdracht aan een menora gemaakt door studenten van de Max Rayne school in Israël en nodigde twee van zijn studenten uit om lid te worden van de Amerikaanse president Barack Obama en First Lady Michelle Obama, toen ze meer dan 500 gasten verwelkomden voor de viering. De school van de studenten in Israël was door extremisten aan brandstichting blootgesteld. President Obama zei dat deze ‘studenten ons een belangrijke les leren voor deze tijd in onze geschiedenis.Het licht van de hoop moet langer duren dan de vuren van haat.Dat is wat de Hanukkah ons leert.Het is wat onze jonge mensen ons kunnen leren- dat een daad van geloof kan een wonder doen, die liefde is sterker dan haat, dat vrede kan triomferen over conflicten. ” [123] Rabbijn Angela Warnick Buchdahl , in vooraanstaande gebeden tijdens de ceremonie gaf commentaar op hoe speciaal de scène was, en vroeg de president of hij geloofde Amerika’s grondleggers hadden mogelijk kunnen voorstellen dat een vrouwelijke Aziatisch-Amerikaanse rabbijn op een dag in het Witte Huis Joodse gebeden zou leiden voor de Afro-Amerikaanse president. [124]

data

Verdere informatie: Joodse en Israëlische feestdagen 2000-2050

De data van Hanukkah worden bepaald door de Hebreeuwse kalender . Hanukkah begint op de 25e dag van Kislev en eindigt op de 2e of 3e dag van Tevet (Kislev kan 29 of 30 dagen hebben). De Joodse dag begint bij zonsondergang. Hanukkah begint bij zonsondergang van de vermelde datum.

  • 27 november 2013
  • 16 december 2014
  • 6 december 2015
  • 24 december 2016
  • 12 december 2017
  • 2 december 2018
  • 22 december 2019
  • 10 december 2020

In 2013, op 28 november, viel de Amerikaanse feestdag Thanksgiving tijdens Hanukkah voor de derde keer sinds Thanksgiving door president Abraham Lincoln als nationale feestdag werd uitgeroepen. De laatste keer was 1899; en omdat de Gregoriaanse en Joodse kalenders enigszins uit elkaar lopen, zal dit niet binnen afzienbare tijd gebeuren. [125] Deze convergentie leidde tot de oprichting van het portmanteau- neologisme Thanksgivoeka . [126] [127] [128]

Symbolisch belang

Tweede nacht van Hannukah in de Westelijke Muur van Jeruzalem

Belangrijke joodse feestdagen zijn die waarin alle vormen van werk verboden zijn en die traditionele feestmaaltijden, kinderpoesjes, vakantiekaarsverlichting, enz. Bevatten. Alleen bijbelse feestdagen voldoen aan deze criteria en Chanoeka werd ingesteld ongeveer twee eeuwen nadat de Hebreeuwse Bijbel voltooid was. Niettemin, hoewel Chanoeka van rabbijnse oorsprong is, wordt het traditioneel gevierd op een grote en zeer publieke manier. De vereiste om de menorah, of Chanukiah, aan de deur of het raam te plaatsen, symboliseert de wens om het wonder van Chanoeka een spraakmakend gezicht te geven. [129]

Sommige Joodse historici suggereren een andere verklaring voor de rabbijnse tegenzin om het militarisme te loven. Ten eerste, de rabbijnen schreven na Hasmonean leiders Judea in de greep van Rome hadden geleid en wilden daarom de familie niet veel lof hebben aangeboden. Ten tweede wilden ze duidelijk een gevoel van afhankelijkheid van God bevorderen, en er bij de Joden op aandringen om naar het goddelijke te kijken voor bescherming. Ze vreesden waarschijnlijk dat de Joden zouden worden aangespoord tot een nieuwe opstand die zou kunnen eindigen in een ramp, zoals de CE 135-ervaring. [130]

Met de komst van het zionisme en de staat Israël werden deze thema’s echter heroverwogen. In het moderne Israël werden de nationale en militaire aspecten van Hanukkah opnieuw dominanter. [131] [132]

De Amerikaanse president Jimmy Carter woont Menorah Lighting, Lafayette Park , Washington, DC , 1979 bij

Vooral in Noord-Amerika kreeg Hanukkah in de tweede helft van de 20e eeuw steeds meer gewicht bij veel Joodse gezinnen, onder meer bij grote aantallen niet-Joodse Joden , die een Joods alternatief wilden voor de kerstvieringen die vaak overlap hadden met Hanukkah. Hoewel het bij de Joden van Asjkenazisch traditie was om ‘gelt’ of geld aan kinderen te geven tijdens Hanukkah, is dit in veel gezinnen aangevuld met andere geschenken zodat Joodse kinderen kunnen genieten van geschenken, net als hun kerstvierende leeftijdsgenoten. [133]

Terwijl Hanukkah een relatief kleine Joodse feestdag is, zoals blijkt uit het gebrek aan religieuze beperkingen op het werk, andere dan enkele minuten na het aansteken van de kaarsen, heeft Chanoeka in de 21e eeuw een plaats ingenomen die gelijk is aan Pascha als een symbool van Joodse identiteit. Zowel de Israëlische als de Noord-Amerikaanse versie van Hanukkah benadrukken het verzet, waarbij de nadruk ligt op een combinatie van nationale bevrijding en religieuze vrijheid als de bepalende betekenis van de vakantie. [134]

Sommige joden in Noord-Amerika en Israël hebben milieukwesties opgenomen met betrekking tot Hanukkah’s “wonder van de olie”, met de nadruk op reflectie over energiebehoud en onafhankelijkheid van energie . Een voorbeeld hiervan is de coalitie Coalitie voor het milieu en de campagne voor hernieuwbare energie van Jewish Life. [135] [136] [137]

Galerij

Een volledige kamer van het Parijse Museum voor Joodse Kunst en Geschiedenis is gewijd aan Hanukkah, via een uitzonderlijke collectie Hanukkiyot, in een verscheidenheid aan vormen en ontwerpen, van oorsprong en periodes. Dit panorama staat als een metafoor voor de grote verscheidenheid aan Joodse gebruiken over de hele wereld.

 

“Jewishvirtuallibrary.org”. Jewishvirtuallibrary.org. Retrieved 25 December 2011.

 

 

Posts navigation

Geef een reactie